بهار
۱۳٩۱/٤/٤
ادبیا ت تعلیمی -شعری از بوستان سعدی ... نظرات() 

ویژگی ادبیات تعلیمی      

 اثر ادبی تعلیمی به آن نوع از ادبیات گفته می شود که هدف شاعر یا نویسنده اثر شرح و بیان مطالب در زمینه های اخلاق و مذهب و فلسفه باشد.

نوشتن آثاری از این دست سابقه طولانی داشته  و از زمان قدیم رایج بوده است. برای مثال کتاب الفیه ابن مالک در آموزش صرف و نحو زبان عربی و یا منظومه ی حاج ملا هادی سبزواری از انواع ادبیات تعلیمی به حساب می آید .

برخی از شاهکارهای ادب فارسی چون مثنوی مولوی بوستان سعدی و حدیقه سنایی نیز از نوع ادبیات تعلیمی هستند .

کاربرد اصطلاح ادبیات تعلیمی بسیار گسترده است اما این اصطلاح بیشتر در مورد آثاری بکار می رود هدف نویسنده بطور مشخص تعلیم فنی است.

 منبع:  دکتر سیروس شمیسا ،انواع ادبی ،چاپ دوم،انتشارات فردوس ، 1373

 

 

در عالم تربیت

سخن در صلاح است و تدبیرو خوی          

                                         نه در اسب و میدان و چوگان و گوی

تو با  دشمن    نفس همخانه ای            

                                      چه   در   پند   پیکار     و    بیگانه ای

عنان بازپیچان   نٌفس  از   حرام          

                                     به مردی ز رستم   گذشتند   و    سام  

تو خود را چوکودک ادب کن به چوب       

                                         به  گرز   گران   مغز   مردان   مکوب  

وجود تو شهری است پر نیک و بد          

                                       تو  سلطان   و دستور   دانا     خرد

رضا   و  ورع    نیکنامان   حر                

                                       هوی و   هوس  رهزن   و   کیسه  بر

چو سلطان عنایت   کند  با بدان            

                                   کجا    ماند       آسایش     بخردان ؟

تو را شهوت وحرص وکین و حسد           

                                      چو خون در رگانند  و  جان  در  جسد

هوی  و هوس  را   نماند  ستیز             

                                     چو  بینند  سر  پنجه ی   عقل ،   تیز

رئیسی  که دشمن  سیاست نکرد          

                                     هم از  دست دشمن   ریاست  نکرد

نخواهم دراین  نوع گفتن  بسی             

                                      که  حرفی بس  ار  کار بندد  کسی

 

منبع:در آرزوی خوبی و زیبایی ، گزیده بوستان سعدی ،انتخاب و توضیح دکتر غلامحسین یوسفی ،انتشارات سخن ،چاپ سوم، 1373