بهار
۱۳٩۱/٧/٢٢
سفرنامه نویسی در دوره صفویه(قسمت دوم ) ... نظرات() 

یکی از دوران هایی  که سفرنامه نویسی  در ایران رواج داشته ،دوران پادشاهان صفوی است .برخی از این سفرنامه ها ی این زمان توسط دیپلمات های ایرانی نوشته شده،  مانند سفرنامه قدیمی «سفینه سلیمانی» که  شرح سفر((محمد حسین بیک))، سفیر شاه سلیمان صفوی به کشور سیام ( تایلند )درسال های 98-1096 است ،. موضوع اصلی این کتاب گزارش سفر
هیئت نمایندگی ایران در  کشور سیام است.  دراین سفرنامه اطلاعات مفید ی از ایرانیان ساکن در آن کشور آمده است. ومطالب خواندنی دیگری اززندگی اجتماعی و اقتصادی مردم   سیام و همچنین ملت های آسیای شرقی چون فیلیپین،چین، ژاپن، سیلان و هندوستان را بیان می کند.

همچنین یکی از دیپلمات های ایزانی به نام «اروج بیک بیات»  که در سال 1599میلادی به فرمان شاه عباس صفوی به همراه هیئتی برای انجام ماموریت به دربار پادشاهان اروپا فرستاده شد. اما پس ازرسیدن به اروپا ،و ورود به اسپانیا  ، به اتفاق چند  تن از همراهان خود ، مذهب کاتولیک را برگزیدوپس از انتخاب نام مسیحی «دون خوان»Don Juan  برای خود ،از ترس مجازات اعدام  و به جرم ارتداد به ایران بازنگشت و در آن کشورمقیم شد.  وی خاطراتش را به زبان اسپانیایی نوشته  ،که سال ها بعد به  زبان انگلیسی ترجمه شد.

 

علاوه بر آن ازدوران صفویه سفرنامه های  دیگری باقی مانده ،که نویسنده و روایتگر آنها جهانگردان و غیر ایرانیانی بوده اند که به  کشورهایشرقی  ،از جمله ایران سفر کرده و مدتی دراینجا ساکن بوده اند . در این  دسته از نوشته ها  نیز اطلاعات و مطالب جالب و  خواندنی زیادی  از مردم آن دوره بدست می دهد.

 

یکی از این سفرنامه ها  را ، جهانگردی ایتالیایی «پییرو دلاواله» (piero delle valle )که در قرن هفدهم میلادی زیسته و از برخی از کشورهای شرقی دیدن کرده و براساس تجربه و اطلاعاتی که کسب کرده سفرنامه ای نوشته است.

وی در خانواده‌ای اشرافی در شهر رم  متولد شد و پس از تحصیل دررشته ادبیات ،زبان‌های لاتین و یونانی را آموخت. سپس به بیت المقدس  رفت و از آنجا با کشتی به قسطنطنیه رفت و پس از  یک سال اقامت در آنجا زبان ترکی و عربی  را آموخت.
سپس به اسکندریه در مصر و از از آنجا به اورشلیم و سپس به  دو شهر
سوریه ،یعنی   دمشق و حلب سفر کرد.

وی در۲۵ ذی‌الحجهٔ سال ۱۰۲۵ق به بغداد  رسید و از آنجا وارد ایران شد. و ی حدود شش سال در زمان حکومت شاه عباس را درایران اقامت کرد .در همین دوره ایران با دولت عثمانی در جنگ بود . وی از ایران به کشور هندوستان رفت و مدتی در این کشور به سر برد و سرانجام از راه عراق و مصر وقبرس به وطنش ایتالیا باز گشت و در سال 1652 در شهر رم چشم از جهان فرو بست .بخش مهمی از سفرنامه این جهانگرد ایتالیایی به ایران در دوره صفویه اختصاص دارد . ادامه دارد

 

 منبع :شفا، شعاع الدین. سفرنامهٔ پیترو دلاواله،ترجمه. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی. چاپ سوم، 1381.